Main Menu

Blog
25
Ιουν

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Γράφτηκε από  Αντώνιος Πουλινάκης

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Επιμέλεια: Αντώνιος Πουλινάκης, Φυσικοθεραπευτής

Ως υποστηρικτική τεχνολογία (ΥΤ) ορίζεται «οποιοδήποτε αντικείμενο, µέρος εξοπλισµού ή παραγωγικού συστήµατος που µπορεί κανείς να προμηθευθεί από το εµπόριο, να προσαρµόσει ή να κατασκευάσει κατά παραγγελία και το οποίο χρησιμοποιείται προκειµένου να αυξήσει ή να βελτιώσει τις λειτουργικές δυνατότητες των ατόµων µε ειδικές ανάγκες» (Edyburn, 2004).

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια πολύ μεγάλη πρόοδος στον τομέα της υποστηρικτικής τεχνολογίας. Τα άτομα με αναπηρία έχουν συχνά δυσκολίες να εκτελέσουν Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής (ΔΚΖ), οι οποίες περιλαμβάνουν τις μεταφορές, την τουαλέτα, το μπάνιο, την ένδυση, τη σίτιση και την προσωπική φροντίδα. Η ΥΤ μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα να εκτελεστούν από το άτομο οι δραστηριότητες που αναφέρθηκαν, προάγοντας την ανεξαρτησία. Τέτοια παραδείγματα είναι τα ηλεκτροκίνητα αμαξίδια, τα οποία μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα μετακίνησης σε άτομα τα οποία δεν μπορούν να περπατήσουν, όπως και οι υποστηρικτικές συσκευές σίτισης για άτομα τα οποία δεν μπορούν να σιτιστούν αυτόνομα (Akyurek et al, 2017).

H χρήση της ΥΤ προϋποθέτει τη συνεργασία διαφόρων ειδικοτήτων για μια σωστή προσέγγιση και μια επιτυχή έκβαση. Οι ειδικότητες αυτές, αναλόγως την περίπτωση, είναι οι ακόλουθες:

  • ιατρός
  • εργοθεραπευτής
  • φυσικοθεραπευτής
  • λογοθεραπευτής
  • κοινωνικός λειτουργός
  • νοσηλευτής
  • ψυχολόγος
  • ειδικός παιδαγωγός
  • ειδικός τεχνικός σύμβουλος (π.χ. προγραμματιστής η/υ, ειδικός προθέσεων κ.τ.λ.) (Smith et al, 2018; Edyburn, 2004)

 

TO MONTΕΛΟ HUMAN ACTIVITY ASSISTIVE TECHNOLOGY (HAAT)

Το μοντέλο HAAT, είναι ένα πλαίσιο για την ΥΤ και τα άτομα με αναπηρία. Το μοντέλο δημιουργήθηκε για να καθοδηγήσει την αξιολόγηση και την κλινική παρέμβαση και να αξιολογήσει τα αποτελέσματα.

Υπάρχουν τέσσερα συστατικά που αποτελούν το μοντέλο: ο άνθρωπος, η δραστηριότητα, η ΥΤ και το πλαίσιο. Υπάρχει μια δυναμική σχέση μεταξύ των τριών συστατικών και το πλαίσιο επιδρά και στα τρία. Το ανθρώπινο συστατικό εμπεριέχει γνωστικά, φυσικά και συναισθηματικά στοιχεία. Οι γνωστικές ικανότητες περιλαμβάνουν την επίλυση προβλημάτων, την προσοχή, τη συγκέντρωση και την εγρήγορση και έχουν επίδραση στις συναισθηματικές ικανότητες. Οι φυσικές ικανότητες περιλαμβάνουν την ισορροπία, το εύρος κίνησης, τη δύναμη και το συντονισμό. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε αυτούς τους τομείς για την αποτελεσματική χρήση της ΥΤ. Το πλαίσιο εμπεριέχει πολιτισμικά, φυσικά, θεσμικά και κοινωνικά στοιχεία. Είναι πολύ σημαντικό επίσης να το γνωρίζουμε για την επιλογή, την αξιολόγηση και τη χρήση του συστήματος ΥΤ (Akyurek et al, 2017).

 

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΥΤ διακρίνεται σε χαμηλής τεχνολογίας, υψηλής τεχνολογίας, hardware, computer hardware και computer software (Flag et al, 2015). Σύμφωνα με τη χρήση τους κατηγοριοποιούνται σε:

  • Βοηθήματα επικοινωνίας

Περιλαμβάνονται πίνακες επικοινωνίας με εικόνες, σύμβολα ή γράμματα της αλφαβήτου, λογισμικά εναλλακτικής και επαυξητικής επικοινωνίας με δυνατότητα text-to-speech, ράβδοι κεφαλής και στόματος για έλεγχο του Η/Υ, σαρωτές οθόνης κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα προσβασιμότητας σε υπολογιστή

Περιλαμβάνεται εξοπλισμός hardware και software για τον έλεγχο του Η/Υ, όπως τροποποιημένα ή εναλλακτικά πληκτρολόγια και ποντίκια, διακόπτες, οθόνες αφής κ.τ.λ

  • Βοηθήματα καθημερινής ζωής

Περιλαμβάνονται   βοηθήματα   όπως   προσαρμοσμένα   βοηθήματα σίτισης, βοηθήματα ένδυσης, τροχήλατες καρέκλες μπάνιου κ.τ.λ

  • Εκπαιδευτικά βοηθήματα και βοηθήματα μάθησης

Περιλαμβάνονται λογισμικά νοητικών λειτουργιών, επανεκπαίδευσης μάθησης, πρόβλεψης λέξεων κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον

Περιλαμβάνεται η εργονομική σχεδίαση του χώρου (ράμπες, αυτόματο άνοιγμα πορτών…), “έξυπνοι” διακόπτες, συστήματα αυτοματισμού και ελέγχου περιβάλλοντος κ.τ.λ.

  • Εργονομικός εξοπλισμός

Περιλαμβάνεται εξοπλισμός διαμόρφωσης της θέσης, βοηθήματα υποστήριξης άνω άκρου και καρπού κατά τη γραφή, εξοπλισμός διαμόρφωσης σταθμού εργασίας κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα ομιλίας και ακουστικής ικανότητας

Περιλαμβάνονται βοηθήματα ακοής, συστήματα επαγωγικών βρόχων, τηλέφωνα μετατροπής ήχου σε κείμενο κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα βελτίωσης κινητικότητας και μεταφορών

Περιλαμβάνονται βοηθήματα βάδισης (βακτηρίες, περιπατητήρες…), αμαξίδια, ζώνες καθίσματος, ανελκυστήρες σκάλας, γερανάκια μεταφοράς κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα θέσης σώματος και καθίσματος

Περιλαμβάνεται εξοπλισμός που βοηθά στη σταθεροποίηση του κορμού, στη βελτίωση της στάσης του σώματος, στην πρόληψη ελκών πιέσεως κ.τ.λ.

  • Προθέσεις και ορθώσεις

Περιλαμβάνονται τεχνητά μέλη, νάρθηκες κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα ψυχαγωγίας και χαλάρωσης

Περιλαμβάνεται εξοπλισμός και συσκευές που βοηθούν τα άτομα να συμμετέχουν σε αθλήματα και χόμπυ, όπως προσαρμοσμένα αμαξίδια, προσαρμοσμένες λαβές ρακετών, εναλλακτικά κοντρόλ παιχνιδιών κ.τ.λ.

  • Βοηθήματα ανάγνωσης και οπτικής ικανότητας

Περιλαμβάνονται οι συσκευές ανάγνωσης, συσκευές μετάφρασης Braille, μεγεθυντές οθόνης, συσκευές συγκράτησης βιβλίων κ.τ.λ.

 H δυνατότητα των ατόμων με αναπηρία να έχουν πρόσβαση σε οποιαδήποτε μορφή ΥΤ, είναι αναγκαία για να διευκολυνθεί η καθημερινότητά τους στο σπίτι, στη δουλειά, στο σχολείο. Είναι επίσης επιτακτική ανάγκη οι επαγγελματίες που συνεργάζονται άμεσα με αυτά τα άτομα και τα μέλη της οικογένειάς τους, να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι για να παρέχουν την υποστήριξη που απαιτείται, έτσι ώστε τα άτομα με αναπηρία να απολαύσουν πλήρως τα οφέλη της ΥΤ (Scherer, 2016).

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Akyurek, , Kars, S., Celik, Z., (2017). Assistive Technology in Occupational Therapy. In: Huri, M., Occupational Therapy, occupation focused holistic practice in rehabilitation (pp 149-176), Turkey: IntechOpen
  • Edyburn, L. (2004), Rethinking assistive technology. Special Education Technology Practice 5(4), 16-23
  • Flag, L., Lockett, M.M., Lane, J.P. (2015), Tools for analysis in assistive technology research, development and production. Assistive Technology 9(1), 20-37
  • Scherer, M.J. (2016), Technology adoption, acceptance, satisfaction and benefit: integrating various assistive technology Disability and Rehabilitation 12(1), 1-2
  • Smith, R.O., Scherer M, Cooper R., Bell D., Hobbs D. A., Pettersson C., Seymour N., Borg , Johnson M. J., Lane J.P., Srinivasan S., Rao P., Obiedat M.Q., MacLachlan M., Bauer S. (2018), Assistive technology products: a position paper from the first global research, innovation and education on assistive technology (GREAT) summit. Disability and rehabilitation: assistive technology, 13(5), 473-485

Αναζήτηση στο Blog

Πρόσφατα Νέα

ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ Νewsletter